Saopštenje Crnogorskoga PEN centra protiv najavljenog preimenovanja podgoričke Narodne biblioteke

Crnogorski PEN centar odlučno se protivi najavljenom preimenovanju podgoričke Narodne biblioteke „Radosav Ljumović" i traži da se svaka takva odluka bez odlaganja obustavi. Imenovanje bilo koje ustanove nikad nije samo administrativni detalj. Radosav Ljumović bio je španski borac i antifašista, a njegovo ime biblioteku smješta u tradiciju otpora fašizmu, istu onu tradiciju na kojoj počiva obnovljena crnogorska državnost. Ukloniti to ime znači ispisati antifašističko nasljeđe iz srca kulturnoga života glavnoga grada.

O imenu jedne od najvažnijih kulturnih ustanova glavnoga grada, nažalost, danas odlučuje tijelo u čijem sastavu śede osobe čija javna djelatnost stoji u otvorenoj suprotnosti s vrijednostima koje bi biblioteka trebalo da čuva. Među njima je Bećir Vuković, autor serije tekstova posvećenih veličanju četničkog pokreta. Tu je Novica Đurić, urednik revije „Pokret”, i Emilo Labudović, čije djelovanje na RTCG građani dobro pamte. Riječ je o ljudima čija javna i medijska uloga tokom ratnih devedesetih pripada onoj struji koja je jezikom medija pripremala, pravdala i raspirivala nasilje, mržnju i ratnu propagandu.

Pokušaji da se simbolički prostor Crne Gore korak po korak prekroji, da se antifašistička memorija potisne, nijesu slučajni već predstavljaju nastavak sramotne epizode u kojoj se pod plaštom 'ispravljanja istorije' rušilo upravo ono na čemu Crna Gora počiva – njezino interkulturno tkivo i uzajamno poštovanje različitih tradicija koje su ovu zemlju činile i čine cjelinom. A oni koji su pero jednom stavili u službu razaranja, bilo huškanjem devedesetih, bilo veličanjem kolaboracionizma, nemaju ni moralni ni istorijski legitimitet da odlučuju o tome čije će ime nositi biblioteka jednog grada.

Crnogorski PEN centar zato poziva da se odluka o preimenovanju odmah obustavi, da nadležni, Glavni grad Podgorica i Ministarstvo kulture, javno saopšte svoj sud o ovoj inicijatvi i korake koje će preduzeti, ali i da se preispita legitimitet i sastav tijela koje o ovakvim pitanjima odlučuje te da se svaka odluka o javnom pamćenju donosi transparentno, uz stručnu i javnu raspravu, a ne po kratkom postupku i mimo očiju građana.

Biblioteka je čuvarka pamćenja i nećemo dozvoliti da postane mjesto njegova brisanja!